Kim jest Pokolenie Z i dlaczego warto o nim mówić w Poznaniu?
Pokolenie Z, czyli osoby urodzone mniej więcej między 1995 a 2010 rokiem, dorastało w świecie technologii, social mediów i nieustannych zmian. W Polsce, a szczególnie w dużych miastach jak Poznań, „Zetki” wchodzą dziś w dorosłość: studiują, zakładają pierwsze firmy, szukają pracy lub dopiero ją zaczynają.
To pokolenie kreatywne, otwarte, empatyczne — ale też zmęczone, przytłoczone informacjami i oczekiwaniami. W rozmowach z młodymi poznaniakami słychać często jedno zdanie: „Chciałbym coś zmienić, ale boję się, że się nie uda.”
Presja sukcesu – poznański perfekcjonizm a psychika młodych
Poznań od lat ma opinię miasta efektywnego, przedsiębiorczego i zdyscyplinowanego. To dobrze — ale ta „poznańska solidność” potrafi być dla młodych ciężarem.
Studenci poznańskich uczelni (UAM, UEP, UMP, Politechnika Poznańska) opowiadają o ogromnej presji:
- by mieć już na studiach doświadczenie zawodowe,
- by zdobywać stypendia,
- by być aktywnym w kołach naukowych i na Instagramie.
Wielu młodych czuje, że nigdy nie robi wystarczająco dużo.
Psychologowie z poznańskich poradni zauważają rosnącą liczbę przypadków lęku uogólnionego, stanów depresyjnych i wypalenia — nawet u osób w wieku 18–25 lat.
„Młodzi ludzie z Poznania często czują się zobowiązani, by wszystko mieć pod kontrolą — studia, pracę, wygląd, rozwój. Ale to kontrola pozorna. W środku czują ogromny lęk przed porażką.”
— mówi psycholog Anna K., terapeutka pracująca z młodymi dorosłymi w Poznaniu.
Lęk o przyszłość — klimat, praca, stabilność emocjonalna
Niepewność stała się wspólnym mianownikiem doświadczeń Pokolenia Z.
Młodzi z Poznania, podobnie jak w całej Polsce, boją się tego, co przyniesie przyszłość.
- Czy znajdą dobrze płatną, stabilną pracę?
- Czy będą mogli pozwolić sobie na mieszkanie w rosnących cenach nieruchomości?
- Czy świat, który odziedziczą, będzie w ogóle przyjazny?
Badania przeprowadzone w 2024 roku przez CBOS wskazują, że ponad 60% młodych Polaków deklaruje lęk przed przyszłością, a prawie połowa czuje, że ich życie jest “zbyt stresujące”.
Wielu z nich szuka ucieczki — w Internecie, w social mediach, w nadmiernym perfekcjonizmie lub w ciągłej aktywności. Inni szukają spokoju w ruchu slow life, medytacji, psychoterapii.
W Poznaniu powstaje coraz więcej miejsc i inicjatyw wspierających zdrowie psychiczne młodzieży:
- Centrum Wsparcia Zdrowia Psychicznego dla Młodych,
- grupy wsparcia studenckiego przy uczelniach,
- warsztaty mindfulness organizowane przez miejskie instytucje.
To pokazuje, że temat zdrowia psychicznego nie jest już tabu — przynajmniej wśród młodych.
Social media — między inspiracją a źródłem lęku
Pokolenie Z żyje online. Instagram, TikTok, YouTube — to przestrzenie, w których młodzi poznaniacy spędzają codziennie kilka godzin.
Tam szukają inspiracji, wiedzy, wsparcia emocjonalnego… ale też często porównują się z innymi.
„Patrzę, jak ludzie w moim wieku podróżują, zarabiają, mają idealne życie. I czuję się jak przegrana, choć wiem, że to tylko filtr.”
— mówi Ola, 22-letnia studentka z Poznania.
Social media potrafią więc budować, ale też niszczyć poczucie własnej wartości.
Dlatego coraz więcej młodych mówi o potrzebie cyfrowego detoksu i o życiu „poza ekranem”.
W Poznaniu popularne stają się „dni offline” czy spotkania bez telefonów, organizowane przez lokalne inicjatywy młodzieżowe i kluby studenckie.
Marzenia Pokolenia Z — nie tylko kariera
Wbrew stereotypom, młodzi nie marzą wyłącznie o pieniądzach i sukcesie.
Wielu z nich mówi o potrzebie sensu, autentycznych relacji i wpływu na świat.
Psychologowie zauważają zmianę: jeszcze dekadę temu głównym motywem młodych było „mieć dobrą pracę”.
Dziś coraz częściej słychać:
- „Chcę robić coś, co ma znaczenie.”
- „Nie chcę się wypalić.”
- „Chcę być sobą, nie produktem.”
W Poznaniu widać to w trendach:
- wzrost popularności organizacji społecznych i ekologicznych,
- rozwój małych biznesów prowadzonych przez młodych,
- zainteresowanie psychologią, coachingiem, zdrowiem psychicznym.
To generacja, która nie chce żyć według cudzych scenariuszy — choć często jeszcze nie wie, jak napisać własny.
Psychologiczne wyzwania młodych poznaniaków
Z rozmów z psychologami w Poznaniu wynika, że młodzież i młodzi dorośli najczęściej zgłaszają się po pomoc w trzech obszarach:
1. Lęk i napięcie emocjonalne
Objawia się bezsennością, problemami żołądkowymi, rozdrażnieniem.
Często towarzyszy mu perfekcjonizm i niskie poczucie wartości.
2. Trudności w relacjach
Pokolenie Z dorastało w świecie cyfrowym, co paradoksalnie utrudnia kontakt twarzą w twarz.
Brakuje umiejętności komunikacji, asertywności, a jednocześnie istnieje silna potrzeba bliskości.
3. Brak sensu i kierunku
Młodzi czują, że „mogą wszystko”, ale nie wiedzą, co wybrać.
To powoduje frustrację, lęk przed błędami i poczucie zagubienia.
Psychologiczne wsparcie — indywidualne lub grupowe — staje się więc nie luksusem, ale koniecznością.
Jak wspierać młodych z Pokolenia Z w Poznaniu?
Ważne jest, by wspieranie młodzieży nie ograniczało się do haseł o „zdrowiu psychicznym”.
Potrzebne są konkretne działania:
- więcej psychologów w szkołach i na uczelniach,
- przestrzenie dialogu między pokoleniami,
- bezpieczne miejsca spotkań — online i offline,
- edukacja emocjonalna, ucząca jak radzić sobie z lękiem i stresem.
Poznań już dziś podejmuje kroki w tym kierunku, ale potrzeby są ogromne.
Każdy młody człowiek, który słyszy, że „nie musi być idealny”, robi krok w stronę zdrowia psychicznego.
Podsumowanie – młodość w czasach lęku, ale też nadziei
Pokolenie Z w Poznaniu to generacja świadoma, wrażliwa i gotowa mówić o emocjach.
Choć żyją w czasach niepewności, coraz częściej wybierają autentyczność, troskę o siebie i innych.
Ich lęk o przyszłość jest realny, ale nie przekreśla marzeń.
Wręcz przeciwnie — staje się impulsem, by szukać nowych dróg, które łączą ambicję z empatią.
Źródła:
Raport „Młodzież w niestabilnym świecie” – Kuratorium Oświaty w Poznaniu